မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ

227
This publication is only available in electronic format
Published: 
30 December 2022
Language: 
မြန်မာဘာသာ
Pages: 
112
ISBN: 
978-91-7671-595-6 (PDF)
Author(s): 
Sharon P. Hickey, Elodie Maria-Sube

မြန်မာနိုင်ငံသည် သဘာဝသယံဇာတ ပေါများကြွယ်ဝကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ များပြားစုံလင်ရာ ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဒဏ်ကို အဆိုးရွားဆုံး ခံစားရပြီး ပြည်ပအထောက်အပံ့များမပါဘဲ ၎င်း၏ဒဏ်ခံနိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ပြည့်စုံမှုအနည်းဆုံးဖြစ်သည့် နိုင်ငံများအနက်မှ တစ်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။ သဘာဝသယံဇာတများအား စီမံခန့်ခွဲသည့်နည်းဟန်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် အဓိကကျသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ အမြဲပါဝင်နေပြီး စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ရေရှည်တည်တံ့အောင် မည်သို့စီမံခန့်ခွဲရမည် ဟူသည့်အချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီ အကူးအပြောင်းအတွက် အဓိကကျသော ပုစ္ဆာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးကတည်းက မြန်မာပြည်သူလူထုသည် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခြင်း၊ ‘ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်’ နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက ဦးဆောင်လျက် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ခြင်းတို့ဖြင့် စစ်တပ်ကိုဆန့်ကျင်၍ ဆော်ဩစည်းရုံးမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ ယင်းလှုပ်ရှားဆောင်ရွက်သူအုပ်စုများနှင့် ၎င်းတို့နှင့်ဆက်စပ်နေသော ဖက်ဒရယ်အဆင့် ကြားကာလစီမံအုပ်ချုပ်ရေးအင်စတီကျူးရှင်းများသည် အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ အမြဲတမ်းဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတို့ကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံရေးမူဘောင်တစ်ရပ်ကို ချမှတ်ရေးဆွဲလျက်ရှိသည်။

ဤမူဝါဒစာတမ်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရာသီဥတုဆိုင်ရာစီမံအုပ်ချုပ်မှုအခက်အခဲများ အကြောင်းကို ခြုံငုံသုံးသပ်ထားပါသည်။ ထို့ပြင် အနာဂတ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ
မူဘောင်မှ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်း၊ တရားမျှတမှုကို ရယူနိုင်စေခြင်း နှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအား ဖြေရှင်းခြင်းတို့အတွက် မည်သို့အာမခံချက်ပေးနိုင်ကြောင်းကို နိုင်ငံတကာတွင်ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် အလေ့အထကောင်းများ၊ ဖြစ်ရပ်နှိုင်းယှဉ်လေ့လာချက်များဖြင့် ထည့်သွင်းစဥ်းစားဖွယ်အချက်များကို တင်ပြထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မူဝါဒအရ ရွေးချယ်ဆောင်ရွက်နိုင်သည့်အချက်များ နှင့် အကြံပြုချက်များကို ဖော်ပြထားပါသည်။

Contents

ကျေးဇူးတင်လွှာ

အတိုကောက်နှင့်အကျဉ်းချုံးစကားလုံးများ

အနှစ်ချုပ်

အဓိကအကြံပြုချက်များ

နိဒါန်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်

အခန်း (၁) ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုနှင့် ဒီမိုကရေစီအကြား ဆက်နွယ်မှုများ

အခန်း (၂) နိုင်ငံတကာ ကတိကဝတ်များနှင့် အာဏာသိမ်းမှုမတိုင်မီ ရှိခဲ့သည့် ဥပဒေမူဘောင်

အခန်း (၃) မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် သဘာဝသယံဇာတ စီမံခန့်ခွဲမှု

အခန်း (၄) ကြားကာလစီမံအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံများနှင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်အတွက် အဓိကထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက်များ

အခန်း (၅) နိဂုံးနှင့်အကြံပြုချက်များ

ကျမ်းကိုးစာရင်း

Related Content

Nov
08
2022

2021 Myanmar Protest in Hleden. Image Credit: Wikimedia Commons.

Commentary
Oct
14
2022
Marcus Brand, International IDEA's Head of Myanmar Programme speaks with moderator Mark Kenny. 

Marcus Brand, International IDEA's Head of Myanmar Programme speaks with moderator Mark Kenny. Image credit: International IDEA.

News Article
Sep
12
2022

 Photo credit: The Myanmar Photo Collective, Visualrebellion.org

News Article